Dom z najlepszą wełną na rynku i zimną podłogą
Znamy taki budynek. Właściciel zainwestował w grubą izolację ścian, bo tę liczbę porównywał w każdej ofercie. Po pierwszej zimie okazało się, że przy narożniku ciągnie, w łazience osiada wilgoć, a rachunki są wyższe od prognozy.
Nic nie było wadliwe. Po prostu jeden parametr był doskonały, a pozostałe cztery przeciętne.
Energooszczędność to zawsze wynik pięciu elementów działających razem: izolacyjności przegród, ograniczenia mostków termicznych, szczelności powietrznej, sprawnej wentylacji z odzyskiem ciepła i efektywnego źródła ciepła. Wysoka wartość jednego z nich nie kompensuje braków w reszcie.
Prefabrykacja ułatwia powtarzalną jakość warstw, ale nie zwalnia nikogo z zaprojektowania detali. Zobaczmy więc, na co patrzeć po kolei.
Co mówią przepisy
Warunki techniczne wyznaczają maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła dla przegród przy temperaturze wewnętrznej powyżej 16 st. C:
- ściana zewnętrzna: 0,20 W/(m²K),
- dach i stropodach: 0,15 W/(m²K),
- podłoga na gruncie: 0,30 W/(m²K),
- okno pionowe: 0,90 W/(m²K), okno połaciowe: 1,10 W/(m²K),
- drzwi zewnętrzne: 1,50 W/(m²K).
Osobnym wymaganiem jest wskaźnik EP, czyli roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną. Dla nowego domu jednorodzinnego nie może przekraczać 70 kWh/(m²·rok). Wylicza go projektant w charakterystyce energetycznej, biorąc pod uwagę także źródło ciepła i wentylację.
Dlaczego mostki termiczne są ważniejsze, niż się wydaje
Mostek termiczny to miejsce, w którym ciepło ucieka szybciej niż przez sąsiadującą przegrodę: naroże, osadzenie okna, połączenie ściany z płytą fundamentową, przejście instalacji.
W dokumentacji technicznej warto szukać rozwiązań detali, a nie wyłącznie deklarowanych wartości U. Prawidłowo zaprojektowane naroże i osadzenie okna w warstwie izolacji dają w praktyce więcej niż dodatkowe centymetry wełny w polu ściany.
Szczelność powietrzna
Nieszczelna przegroda przepuszcza powietrze, a razem z nim ciepło i wilgoć. Warunki techniczne zalecają szczelność n50 na poziomie 1,5 1/h dla budynków z wentylacją mechaniczną i 3,0 1/h dla wentylacji grawitacyjnej lub hybrydowej.
To zalecenie, a nie obowiązkowy warunek odbioru. Jeżeli inwestorowi zależy na potwierdzeniu parametru, test szczelności trzeba wpisać do umowy razem z wartością docelową i momentem wykonania pomiaru.
Wentylacja decyduje o jakości powietrza
W szczelnym budynku wentylacja grawitacyjna działa gorzej, bo brakuje niekontrolowanego napływu powietrza. Dlatego w domach o wysokiej szczelności stosuje się wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.
Przy ocenie oferty warto sprawdzić: sprawność odzysku, sposób prowadzenia kanałów, dostęp do filtrów oraz to, czy w projekcie przewidziano miejsce na centralę i skropliny.
Rozwiązanie stosowane w domach Treevia
Treevia deklaruje dla przegrody zewnętrznej współczynnik U nie wyższy niż 0,15 W/(m²K) w obu wariantach ściany, o grubości 38,4 cm z szalówką drewnianą i 41,0 cm z elewacją tynkowaną. To dane producenta dla konkretnego układu warstw. Wartość osiągnięta w budynku zależy od wykonania detali i mostków termicznych.
Oznaczamy tę informację jako dane komercyjne, a nie jako niezależnie zweryfikowany pomiar.
Kierunek zmian w przepisach
Dyrektywa EPBD zakłada, że nowe budynki będące własnością publiczną będą zeroemisyjne od 1 stycznia 2028 r., a pozostałe nowe budynki od 1 stycznia 2030 r. Dyrektywa wyznacza cel, a państwa członkowskie wdrażają go własnymi przepisami. Termin transpozycji upływa 29 maja 2026 r.
W praktyce oznacza to, że wymagania dla nowych domów będą zaostrzane. Budynek projektowany dzisiaj z zapasem względem obecnych warunków technicznych łatwiej dostosować do przyszłych regulacji.
Czego nie da się uczciwie obiecać
Nie podamy Ci prognozowanego rachunku ani procentowej oszczędności. Zależą one od cen energii, sposobu użytkowania, liczby domowników, ustawień temperatury i lokalizacji. Każda taka liczba w folderze jest w najlepszym razie zgadywaniem.
Zamiast tego poproś o charakterystykę energetyczną projektu i porównuj oferty po parametrach, które da się sprawdzić w dokumentach: U przegród, rozwiązania detali, szczelność, sprawność rekuperacji.
To mniej efektowne niż obietnica "rachunku 200 zł miesięcznie". Za to jako jedyne zostaje z Tobą przez następne trzydzieści lat.